Ælfric's Lives of Saints/11mil

From Wikisource
Jump to: navigation, search
Ælfric's Lives of Saints by Ælfric, translated by Gunning / Wilkinson
The Forty Soldiers, Martyrs

vii. idus martias. nat̅l̅ sanctorum quadraginta militum.

Ƿe ƿyllað eoƿ gereccan þæra feoƿertigra cempena ðroƿunge · 001
 eoƿer geleafa þe trumre sy · þonne ge gehyrað
hu þegenlice hí þroƿodon for criste ·

On þæs caseres dagum þe ƿæs gehaten licinius 004
ƿearð astyred mycel ehtnys ofer þa cristenan ·
sƿa  ælc cristen mann sceolde be his agenum feore
þam hælende ƿið-sacan ⁊ to hæðenscype gebugan ·
⁊ þā deofolgyldum drihtnes ƿurþmynt gebeodan ·

Þa ƿæs geset sum ƿælhreoƿa dema 009
agricolaus gecíged · on anre byrig
sebastia gehaten · on þam lande armenia ·

Se fore-sæde dema ƿæs sƿiðe arleas · 012
cristenra manna ehtere ⁊ arod to deofles ƿillan ·

Þa het se cƿellere þæs caseres cempan 014
ealle geoffrian · heora lác þam godum ·

Þa ƿæron on þam camp-dome cappadonisce cempan · 016
feoƿertig cristen[ra]* unforhte on mode ·
æƿ-fæstlice libbende æfter godes lare ·

Þas gelæhte se | dema ⁊ gelædde hí to þam deofolgyldum · 019
⁊ cƿæð mid olecunge ·  hí æþele cempan ƿæron ·
⁊ on ælcum feohte fæst-ræde him betƿynan ·
⁊ symle sige-fæste on sƿiþlicum geƿinne ·
æt-eoƿiað nu forði eoƿre anrædnysse ·
⁊ eoƿ sylfe under-þeodað þæra cyninga gesetnyssum ·
⁊ geoffriað þam godum ærþam þe gebeon getintregode ·

Þa cƿædon þa cristenan · to ðam cƿellere þus · 026

Oft ƿe ofersƿiðdon sƿa sƿa þu sylf ƿistest 027
ure ƿiðer-ƿinnan on gehƿylcū geƿinne ·
þa þa ƿe fuhton for ðam deadlicum kynincge ·
ac us gedafenað sƿyðor mid gesƿince to campigenne ·
for þam undead-licum cynincge ⁊ þe ofer-sƿiðan ·

Þa cƿ̅ se dema  hí oþer þæra dydon · 032
sƿa hí þam godum geoffrodon ⁊ arƿurðnysse hæfdon ·
sƿa hi ða offrunge for-saƿon ⁊ gescynde ƿurdon ·
smeageð nu ic bidde hƿæt eoƿ betst fremige ·

Ða halgan ⁊ƿyrdon þam hæðenan cƿellere · 036

Drihten foresceaƿað · hƿæt us fremige · 037
þa hét se cƿellere hí on cƿearterne gebringan ·
hƿæt þa halgan þa heora cneoƿa bigdon
binnon þam cƿearterne þus biddende crist ·

Alys us nu drihten fram deoflicum costnungum · 041
⁊ fram eallū æsƿicungum unrihtƿisra ƿyrhtena ·

Hi sungon on æfenunga eft oðerne sealm · 043
⁊ on heora gebedum ƿunodon þurh-ƿacole oð midde niht ·

Þa æt-eoƿde se hælend hine sylfne his halgum · 045
⁊ hi þus getrymde to þam to-ƿeardan ge-ƿinne ·

God is eoƿer anginn · ⁊ eoƿer inngehýd 047
ac se bið gehealden seþe oð ende þurh-ƿunað ·

Ealle hi gehyrdon þæs hælendes ƿord 049
⁊ ƿurdon afyrhte · ⁊ forði þurh-ƿunodon
buton slæpe oð dæg · heora drihten mærsigende ·

Hƿæt þa agricolaus on ærne mergen gegaderode 052
his geborenan magas to his manfullan geþeahte ·
⁊ het him to lædan þa halgan godes cempan ·

Hi þa ealle feoƿertig æt-foran him stodon 055
þa began se de|ma eft hi herigan ·
cƿæð  heora gelican næron on þæs caseres lande
ne sƿa ge-herede · ne him sƿa leofe ·
gif hi noldon aƿendan þa lufe to hatunge ·

Þa cƿædon þa halgan ·  hi hine hatodon 060
for his geleaf-leaste · ⁊ lufodon heora drihten ·

Þa grimetede se ƿælhreoƿa sƿa sƿa grædig leo · 062
⁊ het hí gebringan gebundene on cƿearterne ·
forðan þe he anbidode þæs ealdormannes to-cymes ·

Þa com se ealdorman ðæs embe seofon niht · 065
⁊ het sona gelangian þa geleaffullan halgan ·

Þa cƿ̅ heora an · his nama ƿæs quirion · 067

Eala ge gebroðra uton beon gehyrte · 068
sƿa oft sƿa ƿe clypodon to criste on gefeohte
ƿe ƿurdon sige-fæste sona þurh his fultū ·
⁊ ƿe eac ofer-sƿiðdon þone onsigendan here ·

Hƿilon ƿe ƿæron on micclum geƿinne · 072
⁊ eall ure folc mid fleame æt-ƿand
buton ƿe feoƿertig þe on ðam feohte stodon ·
biddende georne ures drihtnes fultū ·
⁊ sume ƿe afligdon sume feollan ætforan us ·
⁊ ure an næs gæderod (sic) fram ealre þæra meniu ·

Nu is ure ƿiðer-ƿinna þes ƿæl-hreoƿa heretoga · 078
oðer is se dema · ⁊ se deofol þridda ·
þas ðry syrƿiað hu hi ús besƿicon ·
ac uton nu clypian crist us to gefylstan ·
⁊ þa egeslican tintregu · ne þa teartan ƿitu ·
ne ænige bendas us ne beoð to bealƿe ·

Æfre ƿe ƿæron gefultumode on ælcum gefeohte 084
sƿa oft sƿa ƿe sungon þisne ænne sealm ·

Deus In nomine tuo saluum me fac et in uirtute tua libera me · Et cetera · [ is on englisc;] [added in a later hand] 086

Þu ælmihtiga god gehæl me on þinum naman · 087
⁊ on þinre mihte me alys [eal]ƿealdend [added in a later hand] ·

Hi ƿurdon þa gelædde mid þysum lofsange to þam reðum. 089
⁊ comon gehƿylce to þære ƿæfer-syne ·
þa beheold se heretoga þa halgan ⁊ cƿæþ ·

Ge sceolan habban æt me · ƿyrðmyntas ⁊ sceattas · 092
gif ge urū godum offrian ƿyllað ·

Gif ge þonne beoð þƿyre to þisum 094
ge beoð geunƿurðode · ⁊ eac | geƿitnode ·

Þa cƿædon þa halgan  hi ðone hælend ƿurðodon · 096
⁊ nænne oðerne sƿa healicne ne tealdon ·

Þa hét se ealdorman mid ormætū graman · 098
heora neb beatan mid blacum flintum ·
ac þa stanas ƿendon ƿið þæra ehtera
sƿa  ða cƿelleras hi sylfe cnucodon ·

Þa gelæhte se ealdorman · ænne ormetne flint 102
ƿearp to þam halgum · ac he ƿand þƿyres
to þam heah-gerefan · ⁊ his heafod to-bræc ·

Þa ƿurdon þa halgan sƿyþe gehyrte · 105
⁊ sungan sona þisne sang mid geleafan ·

Qui tribulant me Inimici mei Ipsi infirmati sunt et ceciderunt · 107

Mine fynd þe me gedrefdon syndon geuntrumode · ⁊ adún feollon · 108

Þa sƿór se dema  hi þurh dry-cræfte · 109
þa stanas aƿendon to heora ƿitnerū ·

Þa het se ealdor-man hi ardlice lædan 111
æft Into cƿearterne · ⁊ mid carfullū mode
smeade ƿið his rædboran hƿæt him to ræde þuhte ·
hu he mihte his hosp on þam halgū geƿrecan ·

Hi ƿurdon þa gebrohte binnan þam cƿearterne · 115
⁊ sungon þysne sealm mid sƿyþlicre blysse ·

Ad te leuaui oculos meos qui habitas in celis · et cetera · [ is on englisc] [added in a later hand] 117

To þe ic ahæbbe mine eagan drihten · 118
þu þe eardast on heofonum · ⁊ hi ealne ðone sealm sungon ·

Hƿæt þa on middere nihte com se ælmihtiga drihten 120
of ðære healican heofonan · ⁊ his halgan geneosode ·
⁊ þysum ƿordū gespræc* þe her synd aƿrytene ·

Se þe soðlice gelyfð on þone lyfigendan fæder · 123
⁊ on his ancennedan sunu · ⁊ on þone halgan gast ·
þeah þe he dead beo · he bið sƿa þeah cucu ·

Beoð gehyrte · ⁊ eoƿ ne ondrædað þæra hæðenra ƿita 126
þe synd hƿilƿend-lice ·

Beoð geþyldige on þissere hƿile · 127
 ge beon geƿuldor-beagode on þære ecan ƿorulde ·

Þa ƿunodon þa halgan þurh-ƿacole oð mergen · 129
on heofonlicre blysse þurh þæs hælendes cyme ·
þa het se ealdor-man hi on mergen gefeccan ·
⁊ hi ealle cƿædon sƿylce mid anum | muðe ·

Doð nu be us   drihten ƿile · 133

Þa com eac se deofol · ⁊ hæfde ænne dracan on handa · 134
⁊ sƿurd on oðre · þus secgende þam deman ·

Þu eart min agen ongin nu sƿiþe ƿel · 136

Sƿylce hé cƿæde ofer-sƿið þas cristenan 137
þurh tearte ƿita ·  hí to me gebugan ·

Þa geƿearð þam ehterum on heora yfelum geþeahte · 139
 hí þa godes halgan on heardum bendum geleddon ·
to anum bradum mere mid bysmorfullum edƿite ·

On þam timan ƿæs sƿiþe hefig-time ƿynter · 142
⁊ se fore-sæda mere ƿæs mid forste ofer-þeaht ·
⁊ se ƿinterlica ƿind ƿan mid þam forste ·

Þa scufon þa hæþenan þa halgan Into þam mere · 145
to middes þam ise ealle unscrydde ·
⁊ heom [←him] ƿeardas setton þurh-ƿacole menn ·
 heora nan ne mihte mid fleame æt-berstan ·

Þær ƿæs eac geset sƿiþe gehende þam mere · 149
ƿearm ƿæter on cyfe · gif þæra cyþera hƿylc
ƿolde forlætan his geleafan · ⁊ his lic baðian
on þam ƿearman ƿætere · for ðæs ƿyntres teartnysse ·

Hit begann þa on æfnunge egeslice freosan · 153
  ís befencg þa foresædan martyras ·
sƿá  heora flæsc for ðam forste tobærst ·

Þa eargode heora án for þam ormætum cyle · 156
aƿearp his geleafan ⁊ ƿolde hine baðian
on þam ƿlacum ƿætere ⁊ ƿende fram his geferum ·
ac he geƿát sona sƿa hé  ƿæter hrepode ·
⁊ ƿearð seo ƿearmnys him aƿend to deaðe ·
forþan þe his geleafa ne geleaste oð ende ·
sƿa sƿa drihten sæde him sylf on þam cƿearterne ·

Þa gesaƿon þa oðre hu þam anum getimode · 163
⁊ sungon þysne sang · sƿylce of anum muðe ·

Ne yrsa ðu drihten us on ðysum deopum flodū · 165
ne þin hat-heortnys on þyssere ea ne sy ·

Se þe hine ascyrede for þyssere scearpnysse fram us · 167
his lima synd toslopene ⁊ hé sona losode ·

Ƿe nellað drihten næfre fram þe tƿæman · 169
oð  ðu us gelyf-fæste þe to lofe drihten ·
ƿe ge|cygað þinne naman · þonne [←þone; wrongly] þe soðlice heriað
ealle gesceafta · ⁊ ealle niƿelnyssa [←niƿelnysse] ·
fyr · ⁊ hagol · snaƿ · ⁊ ceald is ·
ƿindas · ⁊ stormas · þe þin ƿord gefyllað ·

Þu gæst ofer sǽ sƿa sƿa ofer grenre eorðan · 175
⁊ þu æþelice gestilst hyre strangan yða ·

Þu gehyrdest drihten þone heah-fæder Iacob · 177
þaþa he for-fleah þa frecenfullan þeoƿracan ·
þe his agen broþor esau gecƿæð ·

Þu ƿære mid iosepe In aegypto-lande · 180
⁊ hine of þeoƿdome ahofe to hlaforde ·

Þu gelæddest moysen of ðam ylcan lande 182
eft mid israhele folce þurh fela tacna ·
⁊ him ƿeg gerymdest on þære readan sǽ ·

Þu gehyrdest eac siððan þine halgan apostolas · 185
gehyr us nu drihten on þysum deopum flode ·
⁊ ne lǽt us besencan on ðissere cealdan hreohnysse ·
ne ús ne forsƿelge þes sƿearta grund ·

Ƿe synd earmingas gehelp us nu drihten · 189

Ƿe synd gesette on sælicū grunde · 190
⁊ ure blód fleoð to urum fotum adune ·
geliðe-ƿaca nú þisne unliðan cyle ·

 menn magon oncnaƿan  ƿe to þe clypodon · 193
⁊ ƿe beon gehealdene forðan þe ƿe hopiað to ðe ·

Hƿæt ða færlice ƿearð mycel ƿundor ðurh god · 195
þær com heofonlic leoht to þam halgum martyrum ·
sƿa hát sƿa sunne scinende on sumere ·
⁊  ís formealt on eallum þam mere
⁊  ƿæter ƿearð aƿend to ƿynsumum baðe

Ealle þa ƿeard-menn ƿæron ǽr gesƿefode · 200
buton heora anum þe þyses ealles hlyste
hu hi hí gebædon · ⁊ hú se án forferde ·

Þa beheold se ylca hƿanon  leoht scean · 203
ða geseah he bringan mid þam beorhtan leohte
ufan of heofonum an leas feoƿertig kyne-helma ·
þam halgum martyru · þe on ðam mere stodon ·

Þa under-geat he sona  se án næs geteald 207
to þam cyne-helmum cristes þegna ·
forþan þe he nolde þa earfoðnyssa forberan ·

Ða aƿrehte se án þa oðre ƿeardas · 210
⁊ unscrydde hine sylfne ⁊ scæt into ðam mere
clypigende · ⁊ cƿeðende · ic eom eac | cristen

He eode to ðam halgū · ⁊ clypode to ðam hælende · 213

Ic gelyfe on þe drihten sƿa sƿa þas gelyfað · 214
læt me beon geteald to heora getele ·
⁊ do me þæs ƿyrðne  ic ƿælhreoƿe tintrega
for þe þroƿige · ⁊ on ðe beo afandod ·

Þa geseah se deofol  þa drihtnes halgan 218
ƿæron gefrefrode on heora frecednysse ·
⁊ on geleafan þurh-ƿunodon sƿa sƿa he ǽr ne gelyfde ·
 hi æfre þone cyle sƿa gesæliglice acoman ·

Þa bræd se sceocca hine sylfne to menn · 222
geƿrað his sceancan ⁊ ƿánode him sylfū ·

Ƿa ís me earmū  ic eom ofer-sƿyþed · 224
frā þysum halgū ƿerum · ⁊ ic eom gebysmorod ·

Hæfde ic ælteoƿe þenas · nære ic þus eaðelice ofersƿiðed · 226

Nu ic ƿylle aƿendan þæs ƿælhreoƿan heortan · 227
to þan geþance  he þyssa halgena líc
ealle forberne ⁊ on ðære ea aƿurpe ·
 furðon heora bán ne beon æfre afundene ·

Þa sungon ða halgan on þam softū baðe · 231
þu eart ana god ælmihtig scyppend ·
þu ðe ƿundra ƿyrcst · ⁊ ure ƿiðer-ƿinnan ofer-sƿiðst ·

Þu gescyndest þone sceoccan þe embe us syrƿde · 234

Hƿæt þa on ærne mergen comon þa arleasan cƿelleras · 235
⁊ axodon þa ƿeard-menn hu-meta se an
ƿære to þam halgum geðeod · oððe hƿæt he gesaƿe ·

Þa cƿædon þa ƿeardas to ðam ƿælhreoƿum demum · 238

Ƿe feollan on slæpe sƿarlice ealle 239
sƿylce ƿe on deaðe lagon · ac he læg þurh-ƿacol ·
geseah ða ƿundra ⁊ ƿræhte us siððan ·

Þa gesaƿe he [MS. ƿe]  leoht ⁊ he gelyfde sona · 242
unscrydde hine eallne ⁊ eode into heom [←him] ·
⁊ cƿæð mid hluddre stemne ·  he gelyfde on crist ·

Þa hét se arleasa dema hi ealle gelædan 245
of ðam bradū mere · ⁊ tobrecan heora sceancan ·
þa ongunnon ða hæðenan hi handlinga ateon ·
⁊ to-bræcon heora sceancan · sƿá sƿá heom [←him] beboden ƿæs ·

Þa sungon hi þisne sealm on þære bræce · 249

Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo uenantium · | Et cetera · [ is on englisc;] [added in a later hand] 250

Ure saƿl is ahred of grine sƿa sƿa spearƿa [spearƿe → spearƿa] · 251
 grin is tobryt · ⁊ ƿe synd alysede ·

Ure ealra fultum is on ðæs drihtnes naman · 253
seðe geƿorhte heofonas ⁊ eorðan ·

Þa cƿædon hí amen · ⁊ heora gastas ageafon · 255
⁊ ferdon sƿá gemartyrode to þam ælmihtigan drihtne
þe him ǽr gefultumode on ðam frecednyssum ·
⁊ hi æfre getrymde oþ hi him tocomon ·

Ða gedyde se dema sƿa sƿa se deofol gebeotode · 259
het hi ealle forbærnan on sƿiðe bradū fyre ·
ac þa bán belifon æfter þam bærnette ·
þa aƿurpon þa hæðenan into ðam ƿidgillū streame ·

Þis ƿearð gesƿutelod sona æfter þrym dagum 263
sumū halgan bisceope on þære ylcan byrig ·

Him comon to on sƿæfne þa soðan godes halgan · 265
⁊ sædon hƿær heora bán þa gebrohte ƿæron ·

Hƿæt þa se bisceop of his bedde arás · 267
⁊ ferde mid his preostū to ðam flode nihtes ·

Þa scinon ða bán sƿa beorhte sƿa steorran 269
on þam ƿætere · ⁊ hi ðæs ƿundrodon ·

Ealle hi becoman to anre dypan · 271
⁊ næs forloren naht on þam flode ·
⁊  leoht gesƿutelode sƿa hƿǽr sƿa hi lagon ·

Þa gebrohte se bisceop ealle þa halgan bán 274
on gelimplicum scrynum · ⁊ gelogode hi up
on geleaf-fulre cyrcan to lofe þam ælmihtigan ·
ðam sy ƿuldor · ⁊ ƿurðmynt on ealra ƿorulda ƿoruld. Amen.

Hƿæt losað æfre þam ælmihtigan gode · 278

Gif hƿylc ungesælig mann his scyppende bið ungehyrsū · 279
⁊ nele þurh-ƿunian on ƿél-dædum oð ende ·
ac forlæt his gelæfan ⁊ þone leofan drihten ·
þonne bið oðer gecoren to þam kyne-helme
þe se oðer nolde geearnian þurh gesƿinc ·
sƿá sƿá ge gehyrdon on þissere rædinge ·
 an þæra ƿeard-manna ƿearð þam halgum geðeod ·
⁊ gelæhte þone kyne-helm þe se oðer forleas

Iudas eac se arleasa þe belæƿde þone hælend · 287
aheng hine sylfne sona on grine ·
⁊ mathias se eadmoda ƿæs gemærsod siþþan ·
⁊ to apostole ge|coren æfter cristes æriste ·
⁊ hæfð þone ƿurðmynt þe se ƿærlhreoƿa forleas ·
þurh his agenne sƿicdóm þaða he sealde his scyppend ·

Nyte ƿe hƿeþer se ƿeardmann ƿære æfre gefullod · 293
ac ƿe ƿiton sƿa þeah hƿæt ƿise lareoƿas sædan ·
 ælc ðæra þe bið acƿeald for cristes geleafan
bið soðlice gefullod þonne he sƿylt for gode ·
⁊ on his blode aðƿogen frā synna horƿū ·
⁊ [leofað] [←lyfað] mid þam drihtne þe he his líf fore sealde ·

Nis gode nan neod  ƿe god ƿyrcan · 299
ne he nan þing ne hæt for his agenre neode ·
ac hit fremað us sylfū sƿa hƿæt sƿa he us bebyd ·
⁊ ƿe beoð gesælige gif ƿe urū scyppende gehersumiað ·
⁊ gif ƿe hine ænne ofer ealle þincg lufiað ·
seðe hine forlæt he losað ƿitodlice ·

Þeahhƿæþere gelicað þam leofan drihtne · 305
 ƿe his ƿillan mid ƿeorcum gefremman ·
⁊ þurh  ge-earnian  éce líf mid him ·

Se apostol paulus sette on his pistole 308
 ƿe soðlice synd ures scyppendes gefylstan ·
sƿá  ure drihten deð þurh his gecorenan
fela þincg on ƿorulde · ⁊ fylst him æfre sƿa þeah
forðan þe menn ne magon on mode asmeagan
ænige godnysse buton hit of gode cume ·
ne naht to góde gedón · butan godes fylste ·

He is sƿa mihtig ƿyrhta ·  he mæg aƿendan 315
yfel to gode þurh his godnysse ·

Micel yfelnyss ƿæs on iudeiscum mannū · 317
þaþa hi syrƿdon mid sƿeartū geþance
hu hi crist acƿealdon · ⁊  com us to hæle ·
⁊ to ecere alysednysse ⁊ heom [←him] to forƿyrde ·

Hi synd þurh-scyldige for heora syrƿunge · 321
⁊ heom [←him] bið gedemed be ðam þe hi dydon ·
þeah þe ure drihten þa dæda him geþafode ·

Yfele ƿæron þa ehteras ⁊ þa arleasan cƿelleras 324
þe ða martyras ofslogon · ac sƿa þeah hit becom
ðam halgū to ƿuldre ⁊ to ecū ƿyrðmynte ·
⁊ þa ehteras habbað ece genyðerunge ·

Næron sƿa manega martyras nære seo mycele ehtnyss 328
ðe se deofol astyrode ongean drihtnes halgan
þurh his arleasan | þenas · þe ðone hæðen-scipe lufedon ·

God geþafað sƿaþeah for his godnysse 331
 his sunne scynð ofer ða synfullan hæþenan.
⁊ asend his ren-scuras ofer ða rihtƿisan menn
⁊ ofer ða manfullan · for his mycclan cyste ·
⁊ afet us ealle ge yfele ge gode ·

God gesceop ða hæþenan þeah þe hí hine ne cunnon · 336
ac hi ne beoð sƿa-þeah butan ƿitū eft ·
forþan þe hí eaðelice mihton þone ælmihtigan under-gitan
ðurh ða gesceafta · þe hi ge-seoð on ƿorulde ·

Heofen ⁊ eorðe · ⁊ oþre gesceafta · 340
sunne · ⁊ mona · mærsiað heora scyppend ·
⁊ men magon tocnaƿan [←tocnaƿen] ·  se is mære god
ana ælmihtig þe hi ealle gesceop ·

Nu beoð þa hæðenan buton beladunge 344
rihtlice fordemede mid deofle on helle ·
forðan þe hi ne oncneoƿan crist mid geleafan ·
þe him lif sealde ⁊ and-lyfene fore-sceaƿode ·

An gecyndelic · ǽ · is eallum mancynne gesett · 348
 nan man ne gedó dare oðrum menn ·
sƿa sƿa se hælend cƿæð on his halgan godspelle ·

  ðu þe sylfū nelt on þinū life becuman · 351
ne do ðu  oðrum menn · þis cƿæð drihten sylf ·

Ac þa hæðenan hynað ⁊ hergiað þa cristenan 353
⁊ mid ƿælhreoƿum dædum urne drihten gremiað ·
ac hí habbað þæs edlean on þam ecum ƿitū ·

God forgifð us mannū menigfealde ƿæstmas · 356
þæra ƿe sculon brucan sƿa us gebeorhlic sy ·
 se lichama hæbbe hlyƿðe ⁊ fodan ·
 ƿe ne beon besƿicene þurh ða sƿæsan lustas ·
þe of ofer-floƿednysse eallū þam becumað ·
þe buton ƿær-scipe heora ƿoruld adreogað ·

Uton ƿe aƿendan ure ƿillan to gode · 362
⁊ on eallū þingum urne scyppend ƿurðian ·
seþe æfre rixað on ecnysse. AMEN.