75%

Ælfric's Lives of Saints/09luc

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
Ælfric's Lives of Saints by Ælfric, translated by Walter W. Skeat
St. Lucy, Virgin



de scā lucia uirgo. (sic).

Ða asprang agathen hlisa ofer land · ⁊ sǽ ·001
sƿá
 fram siracusa sohte mycel meniu
ofer fiftig mila þæs mædenes byrgene ·
on catanensciscre byrig mid mycelre onbryrd-nysse ·

Þa com sum ƿydeƿe [ƿuduƿe → ƿyduƿe] seo ƿæs gecíged euthicia ·005
betƿux oðrum mannū · to þære mæran byrigene ·
⁊ hire dohtor samod · seo ge-sælige lucía ·

Seo ƿydeƿe ƿæs unhál · sƿa  hire arn blód008
geond feoƿer geare fæc · ⁊ fæla læca cunnode ·
ac hi ealle ne mihton hyre anre ge-helpan ·

Hit gelamp ða æt þære mæssan ·  man rædde  god(-)spell ·011
hu  [þæt @ Skeat] ƿif ƿearð gehæled · þe ƿæs on blodes ryne ·
þaða heo hrepode þæs hælendes reaf ·
þa cƿ̅ · lucia · mid geleafan to hire meder ·

Gif þu gelyfst modor · þysum mæran god-spelle ·015
gelyf  agathes geearnode æt criste ·
þaða heo for his naman ðroƿode ·  heo hine symle
hæbbe on andƿerdnysse on ecere blysse ·
gehrepa hire byrigene · ⁊ þu bist sona hál ·

Þa æfter þære mæssan seo modor ⁊ seo dohtor020
astrehton hí on gebedum æt þære byrgene ·

Mid þam þe hí lagon ⁊ gelencgdon ða gebedu ·022
þa ƿearð lucía on slæpe · ⁊ geseah agathen
| betƿux engla ƿerodum · ænlice gefreteƿode ·
⁊ clypode hyre þus to · clypigende ufenne ·

Min sƿustor lucia · soð godes mæden026
hƿi bitst þu æt me þæs þe ðu miht sylf getiðian
þinre meder geheolp þin halga geleafa ·
⁊ efne heo is gehæled · halƿendlice ðurh crist ·
⁊ sƿa sƿa þeos burh is gemærsod þurh me · fram criste ·
sƿa bið siracusa burh · þurh þe geƿlitegod ·
forðan þe þu gearcodest criste · on þinum clænan mægð-hade ·
ƿynsume ƿununge · ⁊ ða aƿóc lucía ·

Heo aras ða bifigende · for ðære beorhtan gesihðe ·034
⁊ sæde to hire meder · þu eart mihtiglice gehæled ·
nu bidde ic þe · þurh þa ylcan · þe þe mid ge-bedum gehælde ·
 þu nanne bryd-guman næfre me ne namige ·
ne of minum lichaman deadlicne ƿæstm ne sece ·
ac þa ðing þe þu ƿoldest to geƿemmednysse me syllan ·
forgif me ða [to] clænnysse · to criste farendre ·

Þa cƿæð seo modor · mine þincg þu ƿast ·041
⁊ ic heold nú nigon gear · ƿið ealle hynða
þines fæder ge-streon · ⁊ furðor hí geeacnode ·
beluc ærest mine eagan · ⁊ þa æhta ateoh
loca hu þe licige · min leofa dohtor ·

Þa cƿæð lucía · hlyst mines rædes046
ne miht ðu naht lædan of þysum life mid þe ·
⁊  þu on deaðe sylst for drihtnes naman ·
þu hit sylst for þan þe þu hit ne miht mid þe aƿeg lædan ·
ac syle nu on gesundfulnysse þam soðan hælende ·
sƿa hƿæt sƿa þu gemyntest on forð-siþe to donne ·

Þus tihte lucía gelome þa modor ·052
od  heo beceapode þa scinendan gymmas ·
⁊ eac hire land-are · ƿið lincgendum [corr. to licgendum @ Skeat] feo ·
⁊ dælde siððan þearfum · ⁊ ælþeodigum mannum ·
ƿydeƿum · ⁊ ƿreccum · ⁊ ƿisū godes þeoƿum ·

Þis com þa to earan · þam æðelborenan cnihte ·057
þe aƿogode lucian · se ƿæ [sic @ Skeat] geciged pascasius ·
arleas hæðen-gilda · ⁊ tihte  halige mæden
to | þæra deofla offrungum · ac  drihtnes mæden cƿæð ·

Hluttor offrung  is · ⁊ licƿurðe gode ·061
 mann ƿydeƿan geneosige · ⁊ ƿreccan gefrefrige ·
⁊ steopbearnum gehelpe · on heora gedrefednyssum ·

Ne dreah ic nu þrym gearum · nane oþre dæda ·064
butan þam lyfigendan drihtne · þas lác geoffrode ·
nu ic ƿylle me sylfe him soðlice geoffrian ·
forðan ic leng næbbe · hƿæt ic on his lacum aspende ·

Þa yrsode pascasius · ⁊ hí spræcon fela ·068
oð  he hire sƿingele behét · gif heo suƿian nolde ·

Lucia him cƿ̅ to · þæs lifigendan godes ƿord070
ne magon gesƿican · ne for-suƿode beon ·

He axode ða mid olle ·072

Eart þu la god? [sic @ Skeat]072

Lucia him ⁊ƿyrde ·073

Ic eom þæs ælmihtigan þinen ·073
forþi ic cƿæð godes ƿord · forþan þe he on his godspelle cƿæð ·

Ne synd ge þe þær sprecað · ac sprycþ se halga gast on eoƿ ·075

Eft þa pascasius orgellice befrán ·076
ƿunað se halga gast on þe eornostlice ·

Lucia andƿyrde þam arleasan ⁊ cƿæð ·078

Se apostol behét þam ðe healdað clænnysse ·079
 hi synd godes templ · ⁊ þæs halgan gastes ƿunung ·

Þa cƿæð se arleasa ·081

Ic hate þe ardlice lædan ·081
to þæra myltestrena huse ·  ðu þinne mægð-had forleose ·
 se · halga gast þe fram fleo · ðonne þu fullice byst gescynd ·

Lucia ⁊ƿyrde þus · ne bið ænig geƿemmed ·084
lichama to plihte · gif hit ne licað þam mode ·

Þeah þu mine hand ahebbe · to ðinum hæþengilde ·086
⁊ sƿa þurh me geoffrige mines unƿilles ·
ic beo þeah unscyldig · ætforan ðam soðan gode ·
seþe demð be þam ƿillan · ⁊ ƿát ealle þincg ·
gif þu me unƿilles geƿemman nu dest ·
me bið tƿifeald clænnysse · geteald to ƿuldre ·

Ne miht þu gebigan minne ƿillan to þe ·092
sƿa hƿæt sƿa þu minū lichaman dest · ne mæg  belimpan to me.

Þa ƿolde se ƿælhreoƿa his ƿord gefyllan ·094
 heo ƿurde gelæd | to þære laðan fulnysse ·
⁊ begunnon hí teon to þære galnysse huse ·
ac godes miht ƿearð gesƿutelod · sona on þam mædene ·
sƿa  se halga gast hi heold · ⁊ mid hefe gefæstnode ·
 þa manfullan ne mihton  mæden astyrian ·
þa cnitton hí rapas mid reðum an-ginne
hire to handum ⁊ fotū · ⁊ fela samod tugon ·
ac heo næs astyrod · ac stod sƿá sƿá munt ·
þa ƿearð ge-ancsumod se arleasa pascasius ·
⁊ het him gelangian þa leasan drymen to ·
 hi  godes mæden mid heora galdrum ofersƿyðdon ·
ac ðaþa him naht ne speoƿ · þa het he spannan oxan tó ·
ac hí ne mihton aƿecgan  mæden þagit sƿá ·

Se cƿellere þa cƿ̅ to þam clænan mædene ·108
hƿæt is se Intinga ·  an þusend manna
þe ne magon astyrian sƿa unstrang sƿa ðu eart ·

Lucia him cƿ̅ to · þeah þu clypige tyn þusend manna ·111
hi sceolan ealle gehyran þone halgan gast þus cƿeðende ·

Cadent a latere tuo mille et decem milia a dextris tuis tibi autem non adpropinquabit malum ·113
þusend feallað fram þinre sidan · ⁊ tyn þusend fram þinre sƿyðran ·
þe sylf soðlice ne ge-nealecæð nan yfel ·

Þa ƿearð se arleasa geancsumod eft sƿiðor on mode ·116
⁊ het mycel ád ontendan on ymb-hƿyr[f]te þæs mædenes ·
⁊ mid pice hi besp[r]encgan · ⁊ mid spyrcendum [~sƿyrcendum @ Skeat] ele ·

Heo stod þa unforht on þam fyre ⁊ cƿæð ·119

Ic abæd æt criste  ðis cƿealmbæra fyr120
me ne geƿylde ·  þu ƿurðe gescynd ·
⁊ hit þam geleaffullum afyrsige þære ðroƿunge forhtunge ·
⁊ þam unge-leaffullum þa yfelan blysse of-teo ·

Þa ƿearð se ƿælhreoƿa ƿodlice geancsumod ·124
 his magas ne mihton his mod-leaste acuman ·

Ac heton acƿellan  clæne mæden mid sƿurde ·126
heo ƿearð þa geƿundod ·  hire ƿand se innoð út ·
ac heo ne ge|ƿát sƿa þeah · ac þurh-ƿunode on gebedum ·
sƿa lange sƿa heo ƿolde · ⁊ to þære leode cƿæð ·

Ic secge eoƿ to soþan ·  sib ís forgifen ·130
godes gelaðunge · ⁊ se gramlica casere
dioclytianus · is gedón of his rice
⁊ maximianus se man-fulla is dead ·

Sƿa sƿa seo catanenscisce burh binnan hire ƿeallum134
hæfð minre sƿyster agathen · miccle fore-þingunga ·
sƿa ic eom forgifen · fram þam ælmihtigan gode
nu þyssere byrig · siracusanan ·
eoƿ to geþingienne · gif ge foð to geleafan ·

Mid þam þe heo þis spræc · ƿearþ se man-fulla pascasius139
mid racenteagum gebunden · ⁊ beforan ðam mædene gelæd ·
he ƿæs ær ge-ƿreged for his ƿælhreoƿum dædum ·
to romaniscre leode · þe ða ealle land geƿeolden ·

He ƿearð þa gebroht on bendum to rome ·143
⁊ þa ƿitan heton hine beheafdian ·
þaþa he ne mihte his mán-dæda betellan ·

Seo eadiga (sic) lucia on þære ylcan stoƿe ƿunode ·146
þe heo ofslagen ƿæs · oð sacerdas coman ·
⁊ hí gehusloden · mid haligre (sic) gerynu ·
⁊ heo geƿát to criste · mid þam þe hí cƿædon amen.

Þa arærde þa leoda · þær heo læg cyrcan ·150
⁊ on hire naman gehalgodon · þam hælende to ƿurðmynte
seðe æfre rixað on ecnysse god. AMEN.